O wodzie

Żyjemy dzięki wodzie

Woda w temperaturze pokojowej oraz pod ciśnieniem atmosferycznym jest cieczą. W cienkich warstwach bezbarwna, w grubych wykazuje słabe zabarwienie zielononiebieskie. Temperatura topnienia wody wynosi 273,15 K, temperatura wrzenia 373,15 K pod ciśnieniem normalnym. Można obniżyć temperaturę wrzenia wody zmniejszając ciśnienie, np. na szczycie Mount Everest woda wrze w temperaturze  341,15 K. Gęstość wody w temperaturze 298 K wynosi 0,99701 g/cm³, największą wartość osiąga w temperaturze 274 K i wynosi 1 g/cm³.

Cząsteczki wody zbudowane są z dwóch atomów wodoru i jednego atomu tlenu, połączonych spolaryzowanym wiązaniem kowalencyjnym.  Struktura cząsteczki wody: wykazuje budowę kontową, kąt pomiędzy wiązaniami w cząsteczce wody wynosi 104,45°. Nieliniowa struktura cząsteczki oraz polaryzacja wiązania H – O jest przyczyną, że woda ma znaczny moment dipolowy 6,2 *10^-30C*m (1,68 D), ta właściwość cząsteczki wody jest odpowiedzialna za dobrą rozpuszczalność wielu związków chemicznych w wodzie.

Polaryzacja wiązań w cząsteczce wody powoduje, że pomiędzy cząsteczkami wody powstają wiązania wodorowe zdolność do tworzenia wiązań wodorowych lód uzyskuje specyficzną luźną strukturę sieci przestrzennej.

Ziemia jest jedyna planetą w Układzie Słonecznym, na której woda występuje w stanie ciekłym. Woda pokrywa ok. 71% powierzchni ziemi, ciało ludzkie składa się 65-70% z wody , a niektóre części roślin zawierają jej więcej niż 90%. Większość zasobów wodnych znajduje się w morzach i oceanach , bo aż 97,5%, druga co do wielkości część zasobów tworzą lodowce oraz trwała pokrywa śnieżna wynosi 1,72 %, wody gruntowe, rzeki oraz jeziora słodkowodne stanowią ok. 0,78% zasobów wodnych na naszej planecie, pozostałe zasoby wodne tworzą słone jeziora śródlądowe wilgoć obecna w glebie oraz para wodna znajdująca się w atmosferze.

Bielański,  Podstawy chemii nieorganicznej, Wydawnictwo Naukowe PWN, Wydanie drugie poprawione, Część 2, s. 601

Większość wody stosowanej do zaspokojenia potrzeb ludzkich pochodzi z wód gruntowych , jezior oraz rzek słodkowodnych, ponieważ wody oceanów i mórz ze względu na duży stopień zasolenia , muszą być poddane procesowi odsalania wody, proces ten wymaga dużych nakładów energii i jest kosztowny.

Od wody uzależnione są wszystkie ekosystemy, ponieważ ma podstawowe znaczenie dla życia , ludzi, ale również wszystkich form życia występujących na Ziemi. Woda zużywana przez mieszkańców Europy, wywiera bezpośredni wpływ na życie ludzi w innych częściach świata. Ponieważ ilość wody związana z produktem to nie tylko, ta ilość związana ze skonsumowaniem danego produktu, ale również z jego wytworzeniem. „Zużycie wody” oblicz się przez sumowanie ilości wody zużytej bezpośrednio i pośrednio w cyklu życia produktu. Pośrednie zużycie wody jest zazwyczaj znacznie większe od zużycia bezpośredniego, ponieważ obejmuje całą wodę zużytą w ramach łańcuch dostaw oraz procesy związane z intensywnym wykorzystaniem wody, np. podlewanie upraw.  

Oszczędzanie wody - zmiana nawyków:

• W ciągu 1 minuty z kranu przy umywalce z bieżącą wodą wypływa ok. 9 litrów wody, dlatego warto zakręcić  wodę podczas  mycia zębów, golenia i podobnych czynności wykonywanych przy umywalce. Jeżeli woda z kranu kapie z częstotliwością jedna kropla na sekundę, to w ciągu roku może wykapać nawet 11935 litrów wody.
• Na kąpiel w wannie zużywamy od 115 do 150 litrów wody. 10 minutowy prysznic to zużycie wody w granicach 180 litrów wody, czyli tyle ile potrzeba do napełnienia wanny wodą. Prysznic powinien być szybki to znaczy, trwać tyle co ulubiona piosenka, tj. ok. 4 minuty, zużycie wody wyniesie wtedy ok. 60 litrów.
• Wymieńmy klasyczne baterie łazienkowe na mieszacze ponieważ w bateriach tego typu szybciej można dostosować temperaturę strumienia wody.
• Dostosowując temperaturę wody, zmniejszajmy strumień wody zamiast go zwiększać.
• Nie traktujmy toalety jako kosza na śmieci, chusteczki higieniczne, opakowania słodyczy itp. można wynieść do kosza na odpadki, a nie spłukiwać w toalecie.
• Mycie samochodu to od 20 do 100 litrów wody: najlepiej myć samochód w myjniach z recyklingiem wody, jeśli nie korzystamy z myjni, to do mycia używajmy gąbki i wiadra z wodą, a nie bieżącej wody. Jeżeli jest taka możliwość wykorzystaj wody deszczowe.
• Na podlewanie ogrodu zużywamy nawet 13 litrów wody na 1 m², dlatego najlepiej podlewać ogród wczesnym rankiem lub późnym wieczorem.  Nie „podlewajmy” terenów utwardzonych: ulic, chodników  itp. Węży ogrodowych oraz zraszaczy nie zostawiamy bez nadzoru. Trawnik podlewamy z użyciem minutnika czy kuchennego zegara, aby nie zapomnieć o wyłączeniu podlewania ogrodu.
• W domach jednorodzinnych można zamontować zbiorniki na wody deszczowe, które można wykorzystać do podlewania trawników czy mycia podjazdów.
• Montując licznik na wodę do ogrodu, ograniczysz koszty (w przypadku odprowadzania ścieków do kanalizacji).

Jakość wód w Polsce

W Polsce ocenę jakości wód przeprowadza się na podstawie monitoringu czystości rzek, czyli pomiarów Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska. Na stronach internetowych WIOŚ można znaleźć wyniki badań czystości nie tylko rzek i jezior, ale także gleby, powietrza, hałasu itp.

Na podstawie rozporządzenia Ministra Środowiska z 11 lutego 2004 roku, klasyfikacji wód dokonuje się w pięciostopniowej skali (Dz. U. z 2004 r. Nr 32, poz. 284), co jest zgodne z Ramową Dyrektywą Wodną UE.

Prawie każde wykorzystanie wody powoduje jej zanieczyszczenie. Można jednak je zminimalizować poprzez budowę oczyszczalni ścieków, składowanie odpadów w miejscach do tego przeznaczonych,  sadzenie drzew w okolicach zbiorników, zakładanie filtrów na wodę.